Objawy wypadającej macicy
Gdy macica zaczyna się obniżać, kobieta może nie odczuwać żadnych objawów. Jednak wraz z postępem schorzenia mogą pojawić się pewne dolegliwości:
- uczucie ciężkości w podbrzuszu,
- uczucie parcia lub wrażenie, że coś wysuwa się z pochwy, nasilające się często pod koniec dnia albo po długim staniu,
- wyczuwalny guzek w okolicy krocza lub wejścia do pochwy,
- ból w podbrzuszu lub okolicy krzyżowej,
- nietrzymanie moczu, częste parcie na pęcherz lub trudności z jego całkowitym opróżnieniem,
- zaparcia i uczucie niepełnego wypróżnienia,
- ból lub dyskomfort podczas stosunku.
Co oznacza wypadanie macicy?
Macica znajduje się we właściwym położeniu dzięki podtrzymującym ją mięśniom dna miednicy, więzadłom oraz innym tkankom. Z wiekiem, a także na skutek ciąż i porodów siłami natury, struktury te ulegają osłabieniu. Wówczas macica zaczyna stopniowo obniżać się w kierunku pochwy.
Wypadanie macicy jest jednym z zaburzeń związanych z obniżeniem narządów miednicy mniejszej. Oznacza to, że obniżeniu może ulec nie tylko macica, lecz także ściany pochwy, pęcherz moczowy lub odbytnica.
Łagodne postacie wypadania macicy, czyli jego wczesne stadia, często nie powodują żadnych dolegliwości. Dlatego trudno dokładnie określić, ilu kobiet dotyczy ten problem. Szacuje się jednak, że obniżenie narządów miednicy mniejszej w różnym stopniu może występować nawet u co trzeciej kobiety, która urodziła dziecko. Ryzyko rośnie wraz z wiekiem, szczególnie po menopauzie.
Dlaczego dochodzi do wypadania macicy?
Wypadanie macicy ma złożone przyczyny. Istnieje wiele czynników, które osobno lub łącznie wpływają na osłabienie struktur utrzymujących macicę we właściwym położeniu. Gdy przestają one zapewniać odpowiednie podparcie, macica zaczyna się obniżać.
Jednym z czynników zwiększających ryzyko są ciąże oraz porody siłami natury. Znaczenie mogą mieć zwłaszcza liczne porody, długotrwałe parcie, zastosowanie kleszczy lub próżnociągu, a także uszkodzenie tkanek dna miednicy podczas porodu.
Do wypadania macicy mogą przyczyniać się również:
- menopauza i związany z nią spadek poziomu estrogenów,
- naturalne osłabienie tkanek postępujące wraz z wiekiem,
- nadwaga i otyłość,
- przewlekłe zaparcia,
- przewlekły kaszel, który może być m.in. skutkiem palenia tytoniu,
- predyspozycje genetyczne i wrodzona słabość tkanki łącznej,
- częste podnoszenie ciężkich przedmiotów oraz ciężka praca fizyczna.
Nałożenie się na siebie kilku czynników dodatkowo zwiększa prawdopodobieństwo wystąpienia wypadania macicy.
Wypadająca macica – leczenie
Jeśli pojawią się objawy mogące wskazywać na obniżenie macicy, należy zgłosić się do ginekologa. Lekarz podczas badania ginekologicznego może rozpoznać problem i ocenić stopień obniżenia narządu. W zależności od występujących dolegliwości może również zlecić dodatkowe badania, np. USG narządu rodnego.
Sposób leczenia wypadania macicy zależy przede wszystkim od stopnia jego zaawansowania oraz nasilenia dolegliwości. Niewielkie obniżenie macicy, które nie powoduje dokuczliwych objawów, może wymagać jedynie regularnych kontroli.
Jeżeli konieczne jest rozpoczęcie leczenia, lekarz może zalecić:
- fizjoterapię uroginekologiczną i odpowiednio dobrane ćwiczenia mięśni dna miednicy,
- pessarium, czyli umieszczaną w pochwie wkładkę podtrzymującą obniżone narządy,
- miejscowe preparaty zawierające estrogeny, które mogą poprawić kondycję tkanek pochwy u kobiet po menopauzie,
- leczenie współistniejących problemów, np. przewlekłych zaparć lub kaszlu,
- zmniejszenie masy ciała w przypadku nadwagi lub otyłości,
- ograniczenie dźwigania oraz innych czynności nasilających dolegliwości.
W zaawansowanych stadiach choroby lub gdy inne sposoby leczenia nie przynoszą poprawy, może być konieczne leczenie chirurgiczne. W zależności od sytuacji lekarz może zaproponować zabieg podwieszenia macicy lub jej usunięcie.
Czy można zapobiec wypadaniu macicy?
Nie jesteśmy w stanie przeciwdziałać wszystkim czynnikom mogącym prowadzić do wypadania macicy. Możemy jednak zmniejszyć ryzyko jego wystąpienia.
Aby zmniejszyć ryzyko wypadania macicy, warto:
- ćwiczyć mięśnie dna miednicy, najlepiej po konsultacji z fizjoterapeutą uroginekologicznym,
- dbać o prawidłową masę ciała,
- zapobiegać długotrwałym zaparciom,
- leczyć przewlekły kaszel i zrezygnować z palenia tytoniu,
- unikać częstego dźwigania, a jeśli podnoszenie ciężkich przedmiotów jest konieczne, robić to w prawidłowy sposób.
Ważne są również regularne wizyty kontrolne u ginekologa. Zaleca się, aby każda kobieta odwiedzała ginekologa raz w roku, nawet jeśli nie odczuwa żadnych niepokojących objawów. Regularne kontrole pozwalają lekarzowi wcześnie zauważyć obniżenie macicy oraz inne nieprawidłowości, a w razie potrzeby rozpocząć leczenie na wczesnym etapie.
