Na czym polega dieta wegetariańska?
Dieta wegetariańska polega na wykluczeniu z jadłospisu mięsa, ryb oraz owoców morza. W zależności od jej rodzaju może obejmować część produktów pochodzenia zwierzęcego lub eliminować je całkowicie. Wówczas mówimy o diecie wegańskiej. Najpopularniejszą odmianą wegetarianizmu w Polsce jest laktoowowegetarianizm, czyli wykluczenie mięsa i ryb przy jednoczesnym spożywaniu nabiału oraz jaj. Dużą popularnością cieszy się także peskatarianizm, polegający na rezygnacji z mięsa ssaków i drobiu przy pozostawieniu w jadłospisie ryb.
Choć dla wielu osób wegetarianizm może wydawać się nową modą lub współczesnym trendem, tak naprawdę ten sposób żywienia znany jest od tysięcy lat. Wegetarianizm narodził się bowiem niezależnie od siebie w dwóch ośrodkach cywilizacji – Indiach oraz starożytnej Grecji.
W Indiach dieta wegetariańska wywodzi się z hinduizmu i buddyzmu, a jej założenia związane są z koncepcją ahimsy, czyli całkowitego niekrzywdzenia istot żywych. W starożytnej Grecji natomiast wierzono, że szacunek do zwierząt stanowi fundament ludzkiej moralności. Propagatorami diety bezmięsnej byli filozofowie, w tym Pitagoras. Z tego powodu dieta wegetariańska bywa nazywana również dietą pitagorejską.
Czy dieta wegetariańska jest zdrowa?
Jeśli wykluczając ze swojego jadłospisu mięso, zastąpimy je odpowiednio dobranymi produktami, dobrze zbilansowana dieta wegetariańska nie powinna negatywnie wpłynąć na zdrowie organizmu.
Choć okres wzrostu i dojrzewania wiąże się z dużym zapotrzebowaniem na takie składniki jak białko, żelazo, wapń czy zdrowe tłuszcze, odpowiednio skomponowane posiłki są w stanie dostarczyć młodemu organizmowi wszystkich niezbędnych składników odżywczych mimo wyeliminowania mięsa z diety.
Największym problemem przy przejściu nastolatka na wegetarianizm zazwyczaj nie jest sam brak mięsa w jadłospisie, ale wykluczenie go bez wprowadzenia innych wartościowych źródeł składników odżywczych. Jeśli nastolatek przestanie jeść mięso, a jego dieta będzie opierała się głównie na makaronach, tostach czy pizzy, z czasem odbije się to negatywnie na jego zdrowiu oraz samopoczuciu.
Dlatego dieta wegetariańska musi wiązać się z dużą świadomością żywieniową oraz odpowiedzialnością, która w przypadku nastolatka w dużej mierze spadnie również na rodziców.
Czy nastolatek może być wegetarianinem?
Absolutnie tak. Jak już wspomniano wcześniej, dobrze skomponowana dieta wegetariańska może być odpowiednim sposobem żywienia również dla młodego człowieka. Codzienny jadłospis nastoletniego wegetarianina musi jednak zapewniać odpowiednią ilość białka, wapnia, zdrowych tłuszczów, żelaza oraz witamin.
Rośliny strączkowe, pestki, orzechy i produkty pełnoziarniste powinny na stałe znaleźć się w diecie nastolatka rezygnującego z mięsa. W niektórych przypadkach konieczna może okazać się także suplementacja witaminy B12, która naturalnie występuje głównie w produktach pochodzenia zwierzęcego. Często zalecana jest również suplementacja witaminy D, szczególnie w okresie jesienno-zimowym.
Co zrobić, gdy dziecko chce zostać wegetarianinem?
Podobnie jak w przypadku innych decyzji młodego człowieka, rodzicom często nie pozostaje nic innego, jak zaakceptować wybór dziecka i podejść do niego spokojnie. Hasła mówiące o tym, że „dopóki mieszka pod naszym dachem, ma jeść to, co mu dajemy”, zdecydowanie nie są dobrym rozwiązaniem i mogą jedynie stworzyć niepotrzebny konflikt. Nie da się ukryć, że przygotowywanie wegetariańskich posiłków dla jednej osoby w domu może początkowo stanowić pewne wyzwanie.
Warto jednak potraktować tę sytuację jako okazję do zwiększenia samodzielności nastolatka. Wspólne gotowanie, planowanie posiłków oraz poznawanie nowych produktów mogą okazać się bardzo wartościową lekcją odpowiedzialności i świadomego podejścia do odżywiania.
Jeśli nastolatek przyjdzie do nas i poinformuje, że od dziś nie będzie jadł mięsa, dobrym pomysłem może okazać się wspólna wizyta u pediatry lub dietetyka. Specjalista pomoże ocenić, czy dieta młodego człowieka jest odpowiednio zbilansowana oraz podpowie, jakie produkty powinny znaleźć się w codziennym jadłospisie, by uniknąć niedoborów pokarmowych.
