USG transwaginalne
USG transwaginalne to nieinwazyjne badanie obrazowe wykorzystujące ultradźwięki do oceny narządów rodnych kobiety. Badanie wykonuje lekarz ginekolog przy użyciu specjalnej, wąskiej głowicy dopochwowej zabezpieczonej jednorazową osłonką, przypominającą prezerwatywę, oraz żelu ułatwiającego przewodzenie fal ultradźwiękowych. Głowica wprowadzana jest do pochwy, a samo badanie jest zazwyczaj bezbolesne.
U części pacjentek może jednak pojawić się dyskomfort, a niekiedy ból. Zdarza się to m.in. u kobiet chorujących na endometriozę, mających wady anatomiczne pochwy lub aktywne stany zapalne. U kobiet z tyłozgięciem macicy podczas badania może być odczuwalny chwilowy ból lub wyraźny dyskomfort. Wynika to z faktu, że w celu dokładnej oceny macicy, która jest nienaturalnie odchylona, lekarz musi niekiedy mocniej docisnąć sondę dopochwową.
Badanie przeprowadza się na leżance lub fotelu ginekologicznym. W przypadku badania na leżance lekarz może poprosić pacjentkę o podłożenie pod pośladki zaciśniętych w pięści rąk, co ułatwia prawidłowe uwidocznienie narządów.
Podczas USG lekarz obserwuje obraz wyświetlany na monitorze i może ocenić macicę, jajniki oraz struktury dna miednicy. Badanie umożliwia wykrycie różnych nieprawidłowości, takich jak wady anatomiczne, torbiele, mięśniaki czy zmiany o charakterze nowotworowym. USG transwaginalne bywa również wykorzystywane w diagnostyce trudności z zajściem w ciążę, m.in. do monitorowania owulacji.
USG transwaginalne – kiedy wykonywać
USG ginekologiczne wykonuje się profilaktycznie raz w roku u kobiet aktywnych seksualnie. Badanie można przeprowadzić w każdym momencie cyklu miesiączkowego, a także w trakcie miesiączki. Najlepiej jednak wykonać je między 5 a 10 dniem cyklu, gdy błona śluzowa macicy jest cienka, co pozwala na dokładniejszą ocenę jej struktury oraz ewentualnych nieprawidłowości.
W niektórych sytuacjach badanie zalecane jest częściej niż raz do roku. Dotyczy to m.in. kobiet, u których stwierdzono torbiele, mięśniaki lub inne zmiany wymagające obserwacji. W takich przypadkach lekarz może zalecić kontrolne USG po kilku miesiącach, aby ocenić, czy zmiany ulegają powiększeniu.
Ponadto kobiety posiadające wkładkę domaciczną powinny wykonywać USG ginekologiczne co sześć miesięcy w celu kontroli jej prawidłowego umiejscowienia.
USG transwaginalne w ciąży
U kobiet w ciąży USG transwaginalne wykonuje się zazwyczaj do około 12 tygodnia ciąży. W tym okresie badanie dopochwowe pozwala na dokładniejszą ocenę wczesnej ciąży niż USG przez powłoki brzuszne. Po pierwszym trymestrze standardowo wykonuje się badania przezbrzuszne. W późniejszych etapach ciąży USG transwaginalne może być wykorzystywane do oceny stanu szyjki macicy, np. u kobiet zagrożonych porodem przedwczesnym.
USG dopochwowe – przygotowanie do badania i wyniki
USG transwaginalne nie wymaga specjalnego przygotowania. Jedynym zaleceniem jest opróżnienie pęcherza moczowego przed badaniem.
Wynik badania, podobnie jak w przypadku innych badań ultrasonograficznych, dostępny jest od razu. Lekarz często już w trakcie badania informuje pacjentkę o tym, co widzi na ekranie. Po jego zakończeniu sporządza opis oraz drukuje pojedyncze zdjęcia ewentualnych nieprawidłowości, co umożliwia ich porównanie podczas kolejnych wizyt kontrolnych.
USG transwaginalne – przeciwwskazania do wykonania
USG ginekologiczne jest badaniem bezpiecznym i nieinwazyjnym. Istnieją jednak sytuacje, w których jego wykonanie nie jest wskazane. Do przeciwwskazań należą brak zgody pacjentki na badanie, a także stany zapalne oraz rany w obrębie pochwy. W takich przypadkach lekarz zazwyczaj decyduje się na wykonanie USG przez powłoki brzuszne.
