Czy od antykoncepcji hormonalnej się tyje?
Jedną z najczęstszych obaw kobiet rozważających rozpoczęcie stosowania antykoncepcji hormonalnej jest strach przed przybraniem na wadze. Jednak dotychczas przeprowadzone badania nie potwierdzają, aby większość dostępnych metod antykoncepcji hormonalnej powodowała istotny wzrost masy ciała. Ani w przypadku tabletek, ani plastrów, krążków dopochwowych, wkładek hormonalnych czy implantów nie wykazano znaczącego wpływu na wagę.
Skąd zatem bierze się ta obawa? Prawdopodobnie przede wszystkim z obserwacji, że podczas stosowania antykoncepcji może dochodzić do wahań wagi. Niektóre panie nieco przybierają na wadze, inne chudną. Jednak tak naprawdę przyczyną tych zmian nie musi być stosowana metoda antykoncepcji. Wahania wagi zdarzają się bowiem także kobietom, które nie stosują antykoncepcji hormonalnej.
Wyjątek stanowią zastrzyki DMPA (w Polsce dostępne pod nazwą Depo-Provera). Badania wskazują, że u części kobiet mogą one rzeczywiście sprzyjać zwiększeniu masy ciała oraz ilości tkanki tłuszczowej.
Które metody antykoncepcji mogą wpływać na wagę?
Pod nazwą antykoncepcja hormonalna kryje się tak naprawdę wiele różnych metod. Dostępne na rynku preparaty różnią się między sobą zarówno rodzajem hormonów i ich dawką, jak i sposobem podawania. Niektóre, jak choćby tabletki dwuskładnikowe, plastry antykoncepcyjne czy krążki dopochwowe, zawierają dwa składniki, czyli estrogen i progestagen. Inne, takie jak minipigułki, implanty, wkładki hormonalne oraz zastrzyki, zawierają wyłącznie progestagen. Dlatego jeśli zauważamy wahania wagi, warto najpierw sprawdzić, czy stosowana przez nas metoda w ogóle może mieć na nią wpływ.
W przypadku metod dwuskładnikowych u niektórych pań może się zdarzyć, że zawarty w nich estrogen będzie sprzyjał przejściowemu zatrzymywaniu wody w organizmie. W efekcie ważymy nieco więcej, a ciało wydaje się większe, jest bowiem opuchnięte. Nie oznacza to jednak, że zwiększyła się ilość tkanki tłuszczowej.
Badania przeprowadzone do tej pory na temat stosowania minipigułek, implantów czy wkładek hormonalnych nie dają całkowicie jednoznacznych wyników. U części kobiet odnotowuje się niewielki wzrost wagi, jednak podobne zmiany występują również u pań stosujących metody bez hormonów. Na tę chwilę nie ma więc wystarczających dowodów, aby uznać, że te rodzaje antykoncepcji powodują znaczący przyrost masy ciała.
Wyjątkiem są wcześniej wspomniane zastrzyki DMPA. W jednym z dużych badań wykazano, że w ciągu 12–18 miesięcy stosujące je kobiety przytyły średnio 3,5 kg.
Wzrost wagi czy zatrzymanie wody w organizmie?
Jeśli rozpoczynamy stosowanie antykoncepcji hormonalnej i zauważamy, że ważymy więcej, warto mieć świadomość, że nie musi to być równoznaczne z przyrostem tkanki tłuszczowej. Przyczyną wzrostu wagi może być bowiem zatrzymanie wody w organizmie. U części kobiet dochodzi do tego za sprawą estrogenu zawartego w dwuskładnikowych środkach antykoncepcyjnych. Wówczas ciało staje się opuchnięte, trudniej dopiąć spodnie, a pierścionki, które do tej pory były dobre, ciężko zdjąć z palców.
Wahania wagi związane z zatrzymywaniem wody następują całkiem szybko, po rozpoczęciu stosowania środków dwuskładnikowych antykoncepcyjnych. Dość charakterystyczne jest również to, że jednego dnia opuchlizna jest większa, a po pewnym czasie maleje. Jeśli natomiast wzrost wagi wynika z przyrostu tkanki tłuszczowej, tycie następuje stopniowo, a dodatkowe kilogramy nie znikają po kilku dniach.
Aby pomiary były jak najbardziej miarodajne, warto ważyć się raz w tygodniu lub raz na dwa tygodnie, najlepiej rano, po skorzystaniu z toalety i przed śniadaniem. Pozwoli nam to zauważyć, czy waga pozostaje stabilna, systematycznie rośnie, czy jedynie okresowo się waha.
Dlaczego waga czasem rośnie po rozpoczęciu antykoncepcji?
Rozpoczęcie stosowania antykoncepcji hormonalnej bardzo często zbiega się z różnymi zmianami w naszym życiu. Jeśli w tym samym czasie zaczynamy mniej się ruszać, zmieniamy tryb życia lub decydujemy się na rozpoczęcie antykoncepcji po urodzeniu dziecka, nasza waga może zmieniać się z przyczyn niezwiązanych bezpośrednio z przyjmowanymi hormonami. To, ile ważymy, zależy bowiem od wielu czynników, jak choćby od sposobu odżywiania, codziennej aktywności czy ilości snu.
Niektóre kobiety zauważają, że po rozpoczęciu stosowania pigułek zaczynają mieć większy apetyt lub częściej nachodzi je ochota na słodkie albo słone przekąski. Może mieć to związek z wpływem przyjmowanych hormonów, choć dotychczasowe badania nie potwierdziły tego w sposób jednoznaczny. Jeśli jednak zaczynamy częściej podjadać, naturalnym efektem będzie stopniowy wzrost wagi w ciągu kolejnych tygodni. Wówczas to nie sama antykoncepcja bezpośrednio powoduje przyrost tkanki tłuszczowej, lecz większa ilość spożywanego jedzenia.
Żródła (dostęp 14.09.2026 r.):
https://netmedika.pl/poradnik/antykoncepcja-a-przyrost-masy-ciala-mity-i-fakty/
https://www.cochrane.org/pl/evidence/CD008815_effects-progestin-only-birth-control-weight
