Tymczasem częste wybudzanie się dziecka w nocy może mieć wiele przyczyn – zarówno tych naturalnych, związanych z etapem rozwoju, jak i takich, na które rodzice mają wpływ. W tym artykule przyjrzymy się najczęstszym powodom nocnych pobudek.
Rytm snu dziecka
To, jak dziecko śpi, zmienia się wraz z jego wiekiem i jest związane z rozwojem układu nerwowego. O ile częste wybudzanie się noworodka jest naturalne, o tyle, jeśli wybudza się trzylatek, warto się temu bliżej przyjrzeć.
Noworodek
Nowo narodzone dzieci w pierwszych tygodniach życia nie wiedzą jeszcze, kiedy jest noc, a kiedy dzień. Sen noworodków jest krótki i płytki. Maluszek budzi się często, ponieważ jest głodny, czuje dyskomfort lub potrzebuje bliskości. Na tym etapie rozwoju częste wybudzanie się dziecka jest całkowicie naturalne.
Niemowlę
Po ukończeniu pierwszego miesiąca dziecko staje się niemowlęciem. Okres ten trwa do zakończenia pierwszego roku życia. Ponieważ miesiące te są czasem bardzo intensywnego rozwoju, trudno mówić o stałym rytmie snu. Charakterystyczne dla okresu niemowlęcego jest to, że przerwy między pobudkami zaczynają się wydłużać, jednak wybudzanie nadal bywa częste.
Jego przyczyny mogą być różne – dyskomfort związany z ząbkowaniem, niepokój wynikający z potrzeby bliskości czy skoki rozwojowe. Sen niemowląt bywa zmienny. Często po kilku nocach dłuższego snu przychodzi tydzień częstych pobudek i odwrotnie. Jest to jak najbardziej normalne.
Dziecko powyżej 1 roku życia
Po pierwszych urodzinach sen dziecka zaczyna się stabilizować. Wiele dzieci na tym etapie przesypia już całe noce, a nocne wybudzenia mają częściej charakter nawykowy lub są związane z silnymi emocjami przeżywanymi w ciągu dnia albo nieodpowiednimi warunkami snu.
Nocne wybudzanie starszego dziecka może być również wynikiem zmiany rytmu snu w ciągu dnia.
Częste wybudzanie się dziecka w nocy – możliwe przyczyny
Teoria teorią, jednak jak to w życiu bywa, praktyka często wygląda zupełnie inaczej. Bez trudu można znaleźć rodziców dzieci dwu- czy trzyletnich, które nadal wybudzają się w nocy, nawet kilka razy. Jakie mogą być przyczyny takiego stanu rzeczy? Bywa, że rzeczywiście niektóre dzieci „tak już mają”, jednak w wielu przypadkach nocne wstawanie ma bardzo konkretne powody.
Jedzenie w nocy
Większość dzieci wraz z rozszerzaniem diety, czyli w okresie między 6 a 9 miesiącem życia, nie odczuwa już głodu nocą i nie wybudza się na nocne karmienia. U niektórych dzieci ten moment może pojawić się nieco później, jednak po ukończeniu pierwszego roku życia w zasadzie nie istnieją fizjologiczne podstawy do karmienia dziecka w nocy. Zdarza się jednak, że częste wybudzanie się dziecka na tym etapie rozwoju jest po prostu wynikiem utrwalonego nawyku nocnego przebudzania.
Warto pamiętać, że nocne karmienie dziecka, które ma już pierwsze mleczne ząbki, sprzyja rozwojowi próchnicy. Stopniowe ograniczanie nocnych posiłków i odzwyczajanie dziecka od jedzenia w nocy może pomóc w wydłużeniu snu nocnego oraz zmniejszeniu liczby pobudek.
Komfort snu
Na jakość snu dziecka ogromny wpływ mają warunki panujące w pomieszczeniu, w którym maluch śpi. Niewłaściwa temperatura, jasne światło, suche powietrze, hałas, niewygodne ubranie czy zbyt ciepła pościel – wszystko to może prowadzić do częstego wybudzania się dziecka w nocy.
Dlatego warto zadbać o odpowiednie warunki snu dziecka – dobrze wywietrzyć pokój przed snem, przyciemnić światło, kontrolować wilgotność i temperaturę powietrza oraz zwrócić uwagę na to, z jakich tkanin wykonane są piżama i pościel. Wymyślne kroje i sztuczne materiały, suwaki czy uwierające napy mogą powodować dyskomfort. Odzież nocna powinna pozwalać na swobodne ruchy i przepuszczać powietrze.
Jeśli więc dziecko często wybudza się w nocy, a zdecydowanie nie jest głodne, być może przyczyna tych pobudek leży w jednym z powyższych czynników.
Emocje dziecka
Częste wybudzanie się dziecka w nocy może być także związane z przeżyciami minionego dnia i emocjami, jakie im towarzyszyły. Nowe doświadczenia, zmiany, intensywny dzień w żłobku lub przedszkolu, a także nadmiar bodźców (korzystanie z ekranu) mogą utrudniać wyciszenie się przed snem, a w efekcie sprawiać, że sen staje się płytszy.
W okresach tzw. skoków rozwojowych dzieci często budzą się częściej, ponieważ są to momenty, w których szczególnie potrzebują bliskości i obecności rodzica.
U dzieci starszych nocne pobudki mogą być związane ze złymi snami lub lękiem przed byciem samemu. Wówczas bardzo pomocne może okazać się wprowadzenie spokojnej, powtarzalnej wieczornej rutyny, która pomoże dziecku się wyciszyć i poczuć bezpiecznie. Codzienne czytanie przed snem jest jednym z takich przyjemnych rytuałów, który pozwala spokojnie zakończyć dzień.
Infekcja
Częste wybudzanie się dziecka w nocy może być także związane z rozwijającą się infekcją. Zanim pojawią się pierwsze objawy widoczne dla rodzica, dziecko może odczuwać na przykład ból gardła, zatkany nos czy dreszcze, które skutecznie utrudniają komfortowy sen. W takim przypadku rodzice zwykle szybko orientują się, co stało za trudną nocą maluszka, ponieważ objawy infekcji zaczynają być zauważalne. Wybudzanie się dziecka w nocy zazwyczaj towarzyszy pierwszym dniom infekcji, gdy dolegliwości są najbardziej dokuczliwe.
