Nie ulega wątpliwości, że nie są to łatwe zadania!
Podobnie jak maluch, jego mama i tata też mają trudne role do spełnienia. Oprócz potrzeby zaspokojenia wszystkich potrzeb małego człowieka, takich jak jedzenie, odpoczynek, czy higiena, istnieje też całkiem spora ich część, nazywana potrzebami psychicznymi dziecka z jednej i rodziców z drugiej strony. Warunkiem „zgodnej współpracy” w tym zakresie zarówno dziecka, jak i jego taty i mamy jest wzajemne poznanie się. Maluch uczy się podstawowych zachowań swoich opiekunów, natomiast dorośli muszą nauczyć się swojego dziecka, jego reakcji, sposobów okazywania własnych uczuć i rodzajów zachowań będących reakcjami na to, co się w organizmie dziecka dzieje.
O co chodzi z wystawianiem języka przez niemowlaka? Co to oznacza? Dlaczego maluch się ślini? Czy na tego typu zachowania trzeba reagować, a jeśli tak to w jaki sposób?
Dlaczego niemowlak wystawia język?
Trudno nie zauważyć, że małe dzieci bardzo często wystawiają język, i robią tak niemal od samych narodzin. Wystawianie języka przez niemowlę jest zupełnie normalnym zachowaniem. Tylko w rzadkich przypadkach świadczy ono o poważnych problemach rozwojowych. Tak się dzieje na przykład w zespole Downa.
Wystawianie języka jest jednym z noworodkowych odruchów. U noworodków i niemowląt młodszych występuje odruch wypychania językiem i ssania. Ułatwia on dziecku przyjmowanie pokarmu i wypychanie z ust innych rzeczy, które pokarmem nie są. Gdy pierś lub smoczek dotknie warg, dziecko wysuwa język, aby rozpocząć ssanie. Dzieje się tak nawet wtedy, gdy dotyka się ust dziecka podczas wycierania buzi flanelową pieluszką. Dopóki odruch wypychania językiem jest obecny, nie powinno się rozpoczynać rozszerzania diety. Gdy podaje się dziecku pokarm na łyżeczce, a ono tę łyżeczkę ssie lub ją językiem wypycha, jest to najlepszy dowód, że nie jest jeszcze ono gotowe do jedzenia innych pokarmów niż mleko.
Noworodek wystawiający język jest zazwyczaj po prostu głodny. Poza tym wystawianie języka jest sposobem poznawania świata. Maluch odkrywa świat przy pomocy wszystkich swoich zmysłów. Własna buzia z językiem szczególnie się do tej funkcji nadaje.
Tak więc niemowlę wystawia język z wielu powodów. Jest to także naturalny odruch ułatwiający ssanie. Może być formą zabawy, nauką przez naśladowanie. Przy zatkanym nosie jest to sposób na regulację oddechu przy zatkanym katarem nosie.
Podsumujmy więc.
Więc wystawianie języka jest zatem:
- odruchem wypychania języka, który ułatwia ssanie i chroni dziecko przed zadławieniem. Odruch ten ma tendencje zanikania wraz ze stopniowym rozszerzaniem diety;
- zabawą i nauką, elementem procesu poznawania swojego ciała. U noworodków jest ruchowym ćwiczeniem języka;
- wynika z potrzeby naśladowania dorosłych i starszego rodzeństwa. Maluch widzi i obserwuje zachowania domowników;
- reakcją na ból i swędzenie dziąseł w okresie ząbkowania;
- niewątpliwie jest to jakaś forma komunikacji z otoczeniem;
- przy zatkanym nosie ułatwia niemowlakowi oddychanie.
CZYTAJ TEŻ:
Jakie chusteczki nawilżane są bezpieczne dla noworodka? Poradnik dla rodziców>>
Co z tym robić?
Do sprawy należy podejść racjonalnie, czyli bez emocji. Przede wszystkim trzeba malucha obserwować. Sprawdzić, kiedy dziecko wystawia język i czy wysuwanie języka towarzyszy innym czynnościom, a jeśli tak, to jakim. Czy zdarza się w chwilach skupienia dziecka, czy też jest wyraźnie elementem zabawy. Czasami wystawianie języka zachodzi na wczesnym etapie rozwoju ruchowego dziecka, wtedy gdy jego rączki są jeszcze stosunkowo mało sprawne. Dobrze jest więc stymulować ich ruchy poprzez zachęcanie do chwytania zabawek.
Gdy zachowanie dziecka nadal wzbudza wątpliwości, dobrze jest nagrać sytuacje, które niepokoją i skonsultować się z lekarzem pediatrą, fizjoterapeutą, czy też z logopedą.
Pamiętaj!
Jeśli coś cię u dziecka niepokoi, zawsze warto polegać na tzw. przeczuciach własnych. Coś jest takiego zwłaszcza u mam, że niemal podświadomie wyczuwają, że coś jest z ich dzieckiem nie tak. W takich sytuacjach zawsze jest warto skonsultować swoje obawy z lekarzem pediatrą! Wczesna interwencja ma zasadnicze znaczenie!
A co ze ślinieniem? Czy może stać się powodem do niepokoju?
Nadmiar śliny u niemowlaka wzbudza często u jego rodziców niepokój. Dlaczego niemowlę może zacząć intensywnie się ślinić? Czy to jest normalne, a jeśli nie, to kiedy zgłosić się do lekarza?
Ślina pełni w organizmie człowieka wiele szalenie istotnych funkcji, między innymi:
- stanowi doskonałe nawilżenie wnętrza jamy ustnej;
- ułatwia wstępną obróbkę oraz trawienie pokarmów;
- dzięki zawartości m.in. lizozymu ilaktoferyny chroni organizm dziecka przed różnymi patogenami.
Co może być przyczyną obfitego ślinienia się niemowlaka?
Wzmożenie ślinienia się może być efektem rozwoju gruczołów ślinowych (tzw. ślinianek), które mniej więc ok. 2-3 miesiąca życia dziecka zaczynają intensywniej pracować. Stanowi to element stopniowego przygotowania do dalszych etapów rozwoju. I tu uwaga! Wrażenie nadmiaru śliny w buzi dziecka może być efektem nie w pełni świadomego jeszcze połykania śliny. Z tym dziecko z czasem sobie samo poradzi.
Nadmiar śliny u dziecka jest objawem przygotowania organizmu dziecka do pełnienia bardziej złożonych zadań. Do tych zadań należy:
- nabycie umiejętności poznawania świata za pomocą ust. W odpowiedzi na mechaniczne drażnienie śluzówki jamy ustnej ślinianki potęgują wydzielanie śliny. Dlatego w drugim miesiącu życia dziecka wydzielanie śliny jest zdecydowanie większe niż u noworodka. W najbliższych miesiącach dziecko zacznie wkładać do ust niemal wszystko, co napotka na swojej drodze, a wydzielana obficie ślina będzie pierwszą linią obrony organizmu przed zanieczyszczeniami i drobnoustrojami;
- przygotowanie do rozszerzania diety w przyszłości; WHO oraz Polskie Towarzystwo Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci rekomendują, aby przez pierwszych 6 miesięcy życia dziecko było karmione wyłącznie piersią. Jednak nadmiar śliny, który może pojawić się już u 2-miesięcznego niemowlaka, przygotowuje jamę ustną do obróbki pokarmów stałych w przyszłości oraz stymuluje naukę świadomego przełykania.
A kiedy nadmiar śliny u malucha może oznaczać coś innego? Kiedy udać się po poradę do lekarza?
Gdy 2-miesięczne dziecko się ślini, zazwyczaj jest to naturalny etap rozwoju. Są jednak przypadki, w których nadmiar śliny u 2-miesięcznego dziecka i jej ciągły wyciek z ust maluszka powinien skłonić rodziców do uważnej obserwacji dziecka i ewentualnej konsultacji z pediatrą.
Przyczyną nadmiernego ślinienia się niemowlęcia może być katar i zatkany tą wydzieliną nos. Wymusza to konieczność oddychania przez usta. Wzrasta wtedy potrzeba nawilżania śluzówek jamy ustnej, stąd wzmożenie produkowania przez ślinianki śliny. Dokładnie tak samo organizm dziecka reaguje na ból gardła, który dodatkowo utrudnia połykaniem śliny.
Co robić, gdy maluch obficie się ślini?
Należy przede wszystkim regularnie wymieniać mokre ubranka niemowlaka na suche. W razie potrzeby dobrze jest stosować miękkie, nieprzemakalne śliniaczki. Kiedy maluch ślini się, leżąc na macie w łóżeczku, można podłożyć pod jego buzię dużą pieluchę tetrową, przy czym należy ja często wymieniać na suchą.
Gdy niemowlak, zwłaszcza młodszy się ślini, dla ochrony wrażliwej skóry twarzy można smarować podrażnione miejsca natłuszczającym kremem przeznaczonym dla niemowląt. To jest ważne, szczególnie w miesiącach jesienno-zimowych, kiedy wybieramy się z maluszkiem na spacer, a mokra od śliny skóra może ulec łatwemu podrażnieniu i przesuszeniu.
Uwaga!
Czasami wokół ust śliniącego się malucha można zaobserwować zaczerwienienie i drobne krostki. Na tego typu zmiany dobrze jest stosować maść z dodatkiem tlenku cynku.
