Jest to efekt cywilizacyjnych zmian społecznych w wyznawanej hierarchii wartości, a w konsekwencji tego w trybie życia kobiet w trzecim dziesięcioleciu XXI wieku.
Co z medycznego punktu widzenia oznacza późne macierzyństwo?
Powszechnie uznaje się, że późne owoce są najsłodsze. Czy także o późnej ciąży można powiedzieć w ten sposób?
Jeśli do tego zagadnienia podejdzie się przez pryzmat biologii, należy podkreślić, że u człowieka optymalnym czasem na rozród jest ten, gdy kobieta znajduje się w przedziale wieku od 18 do 20 roku życia. Realnie patrząc na to zagadnienie, wiek taki dla większości kobiet jest zbyt wczesny. To przecież czas, gdy młoda kobieta zdobywa wykształcenie, rozpoczyna pracę zawodową i wcale nie myśli o macierzyństwie. Wskazać jednak należy, że w wielu regionach świata rodzenie dzieci przez kilkunastoletnie dziewczęta jest traktowane jako norma powszechnie akceptowalna.
W naszym kręgu cywilizacyjnym szczyt zdolności rozrodczych kobiet przypada na okres 20–25 lat. Chociaż z medycznego punktu widzenia przyjmuje się, że pierwsza ciąża po 35. roku życia to ciąża późna, w naszym społeczeństwie traktuje się taką ciążę absolutnie normalnie. Zmiany takie nie są przejawem jakichś aberracji.
Uwaga!
O prawdziwie późnym macierzyństwie mówimy, gdy kobieta decyduje się na pierwsze dziecko po 40. roku życia. Jednak trzeba pamiętać, że nie tylko ta pierwsza, ale również kolejne ciąże po czterdziestce jest obarczona znacznie większym ryzykiem powikłań niż ciąże wcześniejsze.
Jakie argumenty przemawiają za wcześniejszym rodzeniem?
Jest wiele argumentów przemawiającym za wcześniejszym posiadaniem potomstwa. Najprostszy z nich dotyczy wydolności fizycznej organizmu kobiety, która co oczywiste spada wraz z wiekiem. W związku z tym starszej kobiecie trudniej jest znieść obciążenia związane z ciążą. O tym, że stan ciąży stanowi dodatkowe obciążenie organizmu kobiety nie trzeba przekonywać. Tak na przykład w 28. -34 tygodniu ciąży serce kobiety musi przepompować 2-3 litry krwi więcej niż normalnie. Nie pozostaje to bez wpływu na kondycję całego organizmu.
Kolejny problem to wzrastające z wiekiem prawdopodobieństwo występowania chorób przewlekłych, np. nadciśnienia tętniczego, cukrzycy typu 2, czy też schorzeń układu krążenia. Choroby te mają istotny wpływ na przebieg ciąży i zwiększają ryzyko ewentualnych powikłań.
Ponadto trzeba pamiętać także o tym, że z wiekiem wzrasta możliwość ciąży mnogiej. Wprawdzie ciąża mnoga jest rzadkim szczęściem, ale z medycznego punktu widzenia taka ciąża jest obarczona kilkakrotnie większym ryzykiem powikłań zarówno dla matki, jak i dzieci.
Poza tym mając 20 lat, jest zdecydowanie łatwiej zajść w ciążę niż, gdy ma się 35, 40 czy 45 lat. Innym kłopotem w takiej ciąży może być poród. Zwykle po 35. roku życia poród trwa dłużej, bywa trudniejszy, i jest bardziej obciążający dla organizmu kobiety. Jedną z tego przyczyn jest obniżona elastyczność tkanek, co przekłada się na trudności z rozwarciem szyjki macicy. W położnictwie mówi się wtedy o braku postępu porodu, czyli sytuacji, kiedy wiek kobiety stanowi przeszkodę w urodzeniu dziecka. Ponadto poród w wieku 40 lat lub później wiąże się ze zwiększonym ryzykiem powikłań, w tym tych wpływających na układ krwionośny i odpornościowy, w porównaniu z porodem w wieku poniżej 40 lat.
Koronnym argumentem przeciwko bardzo późnemu macierzyństwu jest większe ryzyko wystąpienia wad chromosomalnych u dziecka, np. zespołu Downa.
Pamiętaj!
Im starsza matka, tym większe ryzyko wystąpienia zespołu Downa. Ok. 30. roku życia kobiety ryzyko urodzenia dziecka z zespołem Downa wynosi 1:1000. Nie oznacza to jednak, że kobiety młode nie rodzą dzieci z wadami chromosomalnymi.
Poza tym po 35. roku życia wzrasta ryzyko wystąpienia groźnych powikłań ciążowych takich jak: zatrucie ciążowe i cukrzyca ciężarnych.
W przypadku późnej ciąży istnieje zatem bezwzględna konieczność opieki lekarza specjalisty przez cały okres ciąży, porodu i połogu.
Czy późna ciąża odmładza?
Biologicznie ciąża nie odmładza kobiety. Każda, niezależnie od wieku kobiety, jest dużym obciążeniem i jest potężnym wysiłkiem dla jej organizmu. Trzeba podkreślić, że kobieta, która urodzi kilkoro dzieci, ma bardziej wyeksploatowany organizm niż ta, która w ogóle nie rodziła.
Zupełnie inną sprawą jest psychologiczny aspekt późnego rodzicielstwa, które często wpływa na psychikę kobiety wzmacniająco. Uczucie „życiowego spełnienia” jest uczuciem budującym i w żadnym razie nie działa destrukcyjnie. Nie istnieje pojęcie „wypalenia” ciążą, w odróżnieniu od niszcząco działającego na psychikę zwłaszcza u osób po 40. roku życia „wypalenia zawodowego”
Kobiety, które rodzą w późniejszym wieku, żyją nieco dłużej niż te, które wcześniej zostały matkami. Badania naukowe wskazują, że każdy dodatkowy rok przed urodzeniem ostatniego dziecka wiąże się z dodatkowymi 22 dniami życia, a analiza statystyczna sugeruje, że nie jest to kwestia przypadku. Porównując kobiety, które urodziły swoje ostatnie dziecko w wieku 40 lat lub młodszym, z tymi, które urodziły je w wieku 45 lat lub starszym, badacze odkryli, że ta druga grupa żyła średnio o 17 miesięcy dłużej. Uznano, że różnica wieku rzędu 1,41 roku na korzyść kobiet rodzących później jest statystycznie adekwatna do uzyskanych wyników badań.
