Zagrożenie, jakie niesie za sobą ukąszenie przez kleszcza
Kleszcze to pajęczaki, które najczęściej można spotkać w lasach, krzewach oraz wysokich trawach. Jeszcze kilkanaście lat temu występowały głównie w lasach i na łąkach, obecnie coraz częściej spotkać je można także w miejskich parkach, na działkach czy nawet w wysokiej trawie pomiędzy blokami. Największa aktywność tych pajęczaków przypada na okres od wiosny do jesieni, jednak coraz cieplejsze zimy sprawiają, że sezon na kleszcze wyraźnie się wydłuża.
Samo ukąszenie kleszcza nie powoduje bólu ani swędzenia, jednak ślina pajęczaka może przenosić do organizmu groźne patogeny wywołujące choroby takie jak borelioza czy kleszczowe zapalenie mózgu.
Co zrobić, gdy ugryzie nas kleszcz?
Gdy zauważymy na skórze kleszcza, trzeba jak najszybciej go usunąć. Jeśli czujemy się na siłach, możemy zrobić to samodzielnie. Przyda się do tego specjalne urządzenie do usuwania kleszczy lub pęseta, które można kupić w aptece. Kleszcza należy uchwycić jak najbliżej skóry i zdecydowanym ruchem wyciągnąć ku górze.
Jeśli jednak myśl o samodzielnym usuwaniu pasożyta budzi w nas lęk, należy udać się do przychodni POZ lub placówki nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej. Zgodnie z informacjami zamieszczonymi w serwisie pacjent.gov.pl, przychodnie oraz ambulatoria posiadają narzędzia pozwalające na bezpieczne usunięcie kleszcza. Z ukąszeniem kleszcza nie ma potrzeby natomiast zgłaszać się na SOR, ponieważ szpitalny oddział ratunkowy przeznaczony jest dla pacjentów w stanie zagrożenia życia.
Po usunięciu pajęczaka miejsce wkłucia trzeba dokładnie zdezynfekować preparatem zawierającym alkohol lub innym środkiem odkażającym.
Samo miejsce po ukąszeniu należy obserwować przez kilka tygodni, ponieważ rumień wędrujący charakterystyczny dla boreliozy może pojawić się nawet po kilku dniach, najczęściej około tygodnia od ukąszenia. Niepokój powinny wzbudzić m.in. powiększające się zaczerwienienie skóry, obrzęk, gorączka, bóle głowy, uczucie rozbicia czy objawy przypominające grypę. Mogą one świadczyć o rozwijającym się zakażeniu i wymagają konsultacji z lekarzem.
Uwaga: rumień nie jest objawem występującym u każdego zakażonego!
Jeśli próby samodzielnego usunięcia kleszcza nie powiodły się lub w skórze pozostał fragment pasożyta, również należy zgłosić się do lekarza.
Jak obniżyć ryzyko ukąszenia przez kleszcza?
Wybierając się do lasu, na łąkę czy do innych miejsc niosących ze sobą ryzyko napotkania kleszcza, warto zadbać o odpowiedni ubiór. Długie rękawy, długie nogawki, wysokie skarpety oraz zakryte buty mogą zmniejszyć ryzyko ukąszenia.
Przed spacerem warto również zastosować środki odstraszające kleszcze i owady. Po powrocie do domu należy dokładnie obejrzeć całe ciało, szczególnie zgięcia kolan, pachy, okolice karku oraz skórę głowy. Warto pamiętać, że kleszcze można przynieść do domu także na ubraniu. Pajęczaki potrafią przeżyć w pomieszczeniach przez długi czas i ugryźć człowieka nawet wiele godzin po powrocie ze spaceru.
Środki odstraszające kleszcze
Jednym z najskuteczniejszych sposobów ochrony przed kleszczami jest stosowanie preparatów odstraszających owady i pajęczaki. Regularne używanie repelentów podczas spacerów po lesie, łąkach czy parkach może znacząco zmniejszyć ryzyko ukąszenia.

Mugga Spray 9,5% to wygodny w użyciu preparat w sprayu działa odstraszająco na kleszcze i może być stosowany także u dzieci powyżej 2 roku życia. Niewielką ilość preparatu, około 1 ml na 600 cm² skóry, należy rozpylić i rozsmarować na odsłoniętych częściach ciała, omijając okolice oczu, ust oraz błony śluzowe.
Jedna aplikacja zapewnia około 6 godzin ochrony przed komarami oraz działa odstraszająco na kleszcze, zmniejszając ryzyko ukąszenia. U dzieci poniżej 12 roku życia zaleca się jedną aplikację preparatu dziennie.
Dla osób potrzebujących bardzo wysokiego poziomu ochrony przed komarami, kleszczami, meszkami, bąkami, roztoczami oraz innymi owadami dedykowany jest preparat Mugga Spray 75 ml DEET 50%. Jedna aplikacja zapewnia w umiarkowanym klimacie nawet około 9 godzin ochrony przed insektami, w tym około 8,5 godziny ochrony przed kleszczami. Środekmoże być stosowany również podczas podróży do rejonów tropikalnych, gdzie występuje ryzyko chorób przenoszonych przez komary, takich jak malaria.
Wysokie stężenie substancji aktywnej DEET oraz dodatki ekstraktów roślinnych skutecznie zniechęcają owady do siadania na skórze, oddziałując na ich receptory. Ze względu na swoją skuteczność preparat otrzymał nagrodę Konsumenckiego Lidera Jakości 2025 – Złote Godło w kategorii „Preparaty przeciw komarom”.
